1.Zbigniew Strama - Mniejszość narodowa - Romowie
W Szaflarach od początku XX wieku zamieszkuje
mniejszość narodowa, którą stanowią
Romowie skupieni na Osiedlu Zadział,
graniczącym przez rzekę Rogoźniczek z Maruszyną. Praprzodkowie dzisiejszych
Cyganów, czyli Romów wyszli z Indii przed dziesięcioma wiekami. Począwszy od
XIV wieku zawędrowali w głąb Europy. Pierwsi Romowie przybyli do Polski w XV
wieku z Węgier i osiedlili się w południowej i południowo – wschodniej Polsce.
Pierwsza informacja o obecności Romów w Polsce pochodzi z 1401 roku.
W XVI wieku do Polski masowo przybywali Romowie z Zachodniej Europy,
gdyż uciekali przed represjami. Kulminacją represji wobec Romów był holocaust w
czasie II wojny światowej, zginęło wówczas dwieście pięćdziesiąt tysięcy Romów. W Polsce mieszka ok.
trzydziestu tysięcy Romów.
Romowie mają symbole
narodowe: flagę i hymn. Romska flaga
składa się z dwóch poziomych pasów: niebieskiego, symbolizującego niebo i
wolność, oraz zielonego, oznaczającego ziemię i więź z naturą. Pośrodku jest
czerwone koło wozu. Kolor czerwony jest kolorem ognia i słońca, mocy
oczyszczających i dających życie, a także symbolem duchowości. Koło symbolizuje
z kolei słońce, wieczny ruch, cykl zmian w przyrodzie oraz wędrówkę Romów. Hymn
romski jest oparty na bałkańskiej pieśni ludowej. Opracował go muzycznie Żarko
Jovanowić i jest śpiewany na początku oficjalnych spotkań oraz festiwali
kultury romskiej.
Romowie zamieszkujący w Szaflarach, to grupa osiadła, zwana Romami Karpackimi (
Bergitka Roma), mieszkająca na terenie Polski Południowej od XV wieku. Na
Osiedlu Zadział w Szaflarach zamieszkuje ok. 140 Romow. Mają obecnie ogromne trudności z pracą, gdyż
bezrobocie dotknęło ich w pierwszej kolejności.Wielu z nich wyjechało całymi
rodzinami do Anglii Gmina Szaflary uczestniczy w realizacji „Rządowego programu
na rzecz społeczności romskiej”, którego celem jest poprawa warunków życia
społeczności romskiej. Program jest realizowany przez Gminny Ośrodek Pomocy
Społecznej w Szaflarach oraz przez Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Maruszynie Dolnej, do którego uczęszczają
dzieci romskie uczące się w szkole
podstawowej i gimnazjum. W ramach programu:
- wykonano remonty budynków,
- zorganizowano dwa kursy „Podstawy kucharstwa” i
„Kucharstwo”, w których uczestniczyło
łącznie 25 osób,
- zorganizowano podstawowy
kurs komputerowy, w którym uczestniczyło
dziesięciu Romów,
- sfinansowano kurs prawa jazdy kategorii D dla dwóch osób,
- przebudowano drogę dojazdową na Osiedle.
- zatrudniono na ½ etatu asystenta romskiego w szkole,
- organizuje się zajęcia wyrównawcze dla uczniów pochodzenia
romskiego,
- wyposaża się corocznie uczniów w podręczniki i przybory
szkolne,
- działa aktywnie zespół romski „Terne ciawe”.
Uczniowie pochodzenia romskiego
uczestniczą we wszystkich wycieczkach, obozach, zielonej szkole i wyjazdach do
teatru wraz z innymi uczniami.W szkole od 2000 roku działa zespół romski „Terne
ciawe” pod opieką przez 3 lata Pani Marii Niedośpiał możliwość obecnie Pani
Bożeny Janczy. Pracęzespołu wspiera asystent romski – Pani Zenobia Gil. Romowie mają możliwość zaprezentowania swojej
kultury w czasie konkursów festiwali i pokazów. Zespół „Terne ciawe” uzyskał
wyróżnienie na Wojewódzkim Konkursie Piosenki Zimowej i Kolęd” w Krakowie w
2001 roku i na Powiatowym Przeglądzie Form Muzycznych i Tanecznych w Nowy
Targu. Pokaz „Cherladerek” w wykonaniu Romów w czasie podsumowania gminnej
kampanii „W zdrowym ciele – zdrowy duch”
był przyjęty oklaskami przez zgromadzoną publiczność. Od trzech lat zespół
romski uświetnia swoim występem festyny organizowane przez Szkołę Podstawową nr
6 w Nowym Targu. W 2006 roku zespół
„Terne ciawe” występował ze swoim programem na podsumowaniu Gminnego Festiwalu
Piosenki „Od Podhala do Opola” w Łopusznej. Uczniowie romscy w 2006 roku byli
uczestnikami „Integracyjnego Obozu Wędrownego po Parkach Narodowych Podhala”, a
także przebywali na zielonej szkole w Nowęcinie koło Łeby przez 14 dni. Romowie uzyskują znaczącą pomoc ze strony
gminy i jej mieszkańców. Uległy poprawie ich warunki bytowe, poprawiła się
frekwencja dzieci romskich w szkole.
Nadal jednak nie rozwiązany pozostaje problem miejsc pracy, który dotyka
nie tylko Romów.
ikony organizacji
