O Maruszynie

Do atrakcji turystycznych zaliczyć należy drogę, którą przemierzał Papież Jan Paweł II w czasie V pielgrzymki do Ojczyzny, od Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej w Zakopanem do Sanktuarium Matki Boskiej Gaździny Podhala w Ludźmierzu w dniu 7 czerwca 1997 roku. Przez cztery miejscowości Gminy Szaflary przebiega Trasa Papieska, wiodąca od Zakopiańskich Krzeptówek poprzez Gubałówkę, Ząb, Bańską Wyżną, Bańską Niżną, Szaflary, Maruszynę do Ludźmierza. Z inicjatywy Podhalańskiego Związku Gmin corocznie tą trasą odbywają się pielgrzymki piesze „Sursum corda”, a straże pożarne i szkoły w Gminie Szaflary gościnnie przyjmują pielgrzymów posiłkiem i napojami chłodzącymi. W 2000 roku droga została oznakowana jako Trasa Papieska przez Podhalański Związek Gmin. Mieszkańcy Maruszyny w roku milenijnym – 2000, postawili na skrzyżowaniu przy Kościele obelisk( w kształcie skalniaka z umieszczonym na batonowym fundamencie głazem) i ufundowali tablicę upamiętniającą przejazd i zatrzymanie się oraz pobłogosławienie wiernych przez Ojca św. Jana Pawła II. W 2006 roku nauczyciele i uczniowie oraz rodzice ze szkoły w Maruszynie Dolnej oraz liczni sponsorzy w ramach projektu „Maruszyna wczoraj ,dziś i jutro” odbudowali obelisk wg projektu wybranego przez nauczycieli. Na płycie granitowej zamontowano odlew z wizerunkiem Jana Pawła II ufundowany przez nauczycieli Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Maruszynie Dolnej, realizujących projekt finansowany przez Polsko Amerykańską Fundację ”Równać szanse”. Kasia Stopka (królowa Związku Podhalan w Chicago) ufundowała tablicę pamiątkową, która jest zamontowana na budynku szkoły w Maruszynie Górnej.

Maruszyna słynie z dużej ilości przydrożnych kapliczek. Na Trasie Papieskiej znajduje się kaplica tzw. “Na Stramowym Brzyzku” pod wezwaniem “Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Bolesnej oraz Częstochowskiej”. Początek kultu Krzyża Świętego i Matki Bożej datuje się od 14.IX.1850 roku. Drugą kapliczką świadczącą o mieszkańcach Maruszyny jest kapliczka „Trzeciego upadku Pana Jezusa” koło szkoły w dolnej części Maruszyny. W kapliczce “Trzeciego Upadku Pana Jezusa” znajduje się obraz, który jest pamiątką koronacji cudownego obrazu Matki Boskiej Bolesnej w kościele OO. Franciszkanów w Krakowie, dnia 20.IX. 1908 r.. Ten obraz od pięciu wieków słynie z cudów i łask bożych. Był znany kiedyś, jako obraz Matki Bożej Smutnej, gdyż przepiękne oblicze Najświętszej Panny wyraża głęboki smutek i boleść z powodu męki i śmierci syna – Jezusa Chrystusa, co wskazują czterej aniołowie, umieszczeni na obrazie, zapłakani, z narzędziami męki Jezusowej w rękach. W 1647 roku napisał Pruszcz w dziele pt. “Klejnoty”, że “... przy tym obrazie cuda Bóg wielkie czyni i ludzie łask doznawają, jako tabliczki na których cuda odmalowane świadczą”. W 1792 roku zanotował Wyszkiewicz: “Kapliczka Matki Boskiej Bolesnej od dawnych czasów cudami, łaskami i pociechami nie tylko w Krakowie, ale po całym Królestwie i poza jego granicami sławna. W pożarze w 1655 i 1850 roku, kiedy w kościele wszystko wygorzało, bo nawet marmurowe ołtarze od ognia spopielały, a w grobach paliły się trumny, obraz ten cudowny ocalał, na to by chorzy, smutni, nieszczęśliwi, za przyczyną Matki Bożej Bolesnej znajdowali pociechę, ukojenie, cudowny ratunek i pomoc”. Szczególną opieką otoczyła Matka Boża świątynię franciszkańską, w której znajduje się cudowny obraz. Po każdym pożarze kościół dźwigał się z gruzów jeszcze wspanialszy niż był poprzednio. Aby się Matce Bożej Bolesnej odwdzięczyć za dobrodziejstwa od wieków, przy jej cudownym obrazie świadczone, Ojcowie Franciszkanie wystarali się w Rzymie o koronację obrazu Koroną Watykańską. Uroczystość koronacji odbyła się 20.IX. 1908 roku w kościele Franciszkanów w Krakowie. W uroczystość Siedmiu Boleści Matki Bożej Złotą Koronę Watykańską na głowę Najświętszej Panny Bolesnej włożył Najprzewielebniejszy Krakowski Arcypasterz w otoczeniu dwudziestu arcybiskupów i biskupów oraz wiernych. Za ofiarodawców, opiekunów kościoła i kaplicy, w której znajduje się ten obraz, odprawiane są msze św. w kościele OO. Franciszkanów w Krakowie. Powyższe informacje umieścił na kopii obrazu Matki Bożej Bolesnej Julian Kurkiewicz z klasztoru OO. Franciszkanów w Krakowie. Kapliczce „ Trzeciego upadku Pana Jezusa” w Maruszynie zostało udzielone błogosławieństwo apostolskie Papieża Jana Pawła II w dniu 7 czerwca 1997 roku, podczas V pielgrzymki do Polski, w trakcie przejazdu z Zakopanego przez Maruszynę do Sanktuarium Matki Bożej Gaździny Podhala w Ludźmierzu.

Tygodnik Podhalański po rozmowie z zakopiańskim architektem napisał tak: „ Ulubionym miejscem Jana Karpiela Bułecki, zakopiańskiego architekta i znanego muzykanta, jest Maruszyna. Tutaj przyjeżdża oglądać panoramę Tatr, której nie zasłania chaotycznie zabudowane Podhale. Tak mówi o Maruszynie Jan Karpiel Bułecka: „Takim pięknym miejscem, jeszcze mało rozpropagowanym i na szczęście mało zabudowanym, jest Maruszyna. W bezpośrednim sąsiedztwie Tatr już nie ma takich miejscowości, skąd można oglądać tak piękną panoramę gór. Niegdyś wiódł tędy szlak pasterski i osadniczy. To właśnie w Maruszynie swoje korzenie ma większość zakopiańskich rodów. Stąd wywodzi się pierwszy Gąsienica, niejaki Piotr Kallus, przezwany tylko Gąsienicą. Maruszyna jest takim miejscem, skąd doskonale widać Tatry, a z drugiej strony odsłania się widok na Babią Górę. Tutaj można rozkoszować się pięknymi widokami, a góralską pieśń „Na wiyrch Marusyny...” można zrozumieć dopiero wtedy, kiedy się tu wyjedzie albo zaobserwuje Maruszynę od Nowego Targu. Widać wtedy, że położona jest na samym wierchu. Trzeba tylko trafić na dobrą pogodę, żeby odsłoniła się cała panorama Tatr. Wioska położona jest idealnie naprzeciwko Giewontu. Można go oglądać tak, jak z niektórych miejsc w Zakopanem⁴”. Z Maruszyny widoczna jest przepiękna panorama Tatr. Kotliny Orawsko – Nowotarskiej i okalających ją wzniesień pasma Gorców, Pienin i Babiej Góry.

Na koniec 2005 roku liczba mieszkańców Maruszyny wyniosła 1803 osoby. Liczba mieszkańców okresowo się zmienia z powodu emigracji do Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady Szwecji, Irlandii, Anglii i do Europy Zachodniej. Maruszynianie zawsze byli zaradni, toteż prawie zawsze znajdują pracę, która pozwala im godziwie żyć. Mimo stale polepszających się warunków życia w Polsce w ostatniej dekadzie XX wieku Maruszyna wyludniła się znacząco. Najczęstszymi przyczynami emigracji jest łączenie rodzin oraz poszukiwanie pracy. Spada również liczba urodzeń i Maruszyna z roku na rok coraz bardziej się starzeje. Opuszczone domy są wynajmowane dla przybyszów spoza Maruszyny, aby uchronić te domy od zniszczenia, a także podobnie jak w USA dla pozyskania środków za wynajem.

Opracowała
Zofia Strama- dyrektor szkoły

⁴www.tygodnikpodhalanski.pl/modules. php?name=Content&pa=showpage&pid=127 - 13k